Uprkos svjetskoj ekonomskoj krizi izazvanoj ruskom vojnom agresijom u Ukrajini od februara 2022. godine, dijaspora nastavlja da doprinosi slanju novca svojim porodicama na Kosovu.

Podaci Centralne banke Kosova (CBK) o doznakama iz inostranstva pokazuju da je naša dijaspora od januara do jula 2023. godine, u odnosu na isti period prošle godine, poslala 81,5 miliona evra više.

Za ovaj period najveća vrijednost je bila tokom mjeseca maja sa 126,6 miliona eura od ukupno preko 751,8 miliona eura.

Osvrćući se na kanale doznaka, iz CBK-a kažu da je 429,6 miliona evra prebačeno preko prvih agencija za doznake, dok je ostatak preko komercijalnih banaka i alternativnih kanala.

Što se tiče doznaka po zemljama, Njemačka je zemlja u kojoj se najviše novca šalje na Kosovo. Iz ove zemlje stiglo je 37,4 posto pošiljki, a slijede Švicarska sa 18 posto, Sjedinjene Američke Države sa 7,4 posto, Austrija sa 4,9 posto i Italija sa 4,5 posto.

„Na usporavanje rasta potrošnje najviše je uticalo smanjenje kupovne moći potrošača, zbog rasta cijena, dok su glavni izvori finansiranja kao što su doznake, novi potrošački krediti, javna potrošnja i dr. , navodi se u izveštaju CBK-a o tromjesečnoj procjeni privrede.

Vrijednost doznaka primljenih u prvom kvartalu 2023. godine povjećana je za 12,4 posto u odnosu na isti period prethodne godine. Struktura doznaka po zemljama ostaje nepromijenjena: Njemačka, koja ima udio od 38,8 posto poslatih doznaka, a slijede je Švicarska sa 17,2 posto i SAD sa 7,6 posto, nastavlja izvještaj “Kvartalna procjena ekonomije, kvartalno prvo 2023.”.

Prema CBK-u, usporavanje ekonomske aktivnosti u evrozoni je možda imalo uticaja na ove doznake, kao input za ekonomiju naše zemlje.

“S obzirom da većina primljenih doznaka potiče iz zemalja evrozone ili 57,2 odsto od ukupnog broja, usporavanje ekonomske aktivnosti u evrozoni može imati implikacije na ekonomiju Kosova”, zaključuju u CBK.

U međuvremenu, Svjetska banka kaže da je učešće doznaka u bruto domaćem proizvodu (BDP) Kosova oko 20 odsto, gdje je od proglašenja nezavisnosti poslato oko 13 milijardi evra.

Iznos doznaka poslatih na Kosovo po godinama: 2008 – 858 miliona evra, 2009 – 865 miliona evra, 2010 – 825 miliona evra, 2011 – 814 miliona evra, 2012 – 775 miliona evra, 2013 – 861 miliona evra, 921 miliona evra , 2015 – 796 miliona evra, 2016 – 808 miliona evra, 2017 – 911 miliona evra, 2018 – 1,13 milijardi evra, 2019 – 1,23 milijarde evra, 2020 – 980 milijardi evra, 2021, 1,24 milijarde evra .

Što se tiče posete dijaspore zemlji, u prvih šest meseci 2023. godine, koristeći Međunarodni aerodrom „Adem Jašari“, došlo je i otišlo preko 1,5 miliona iseljenika.

U ovom periodu obavljeno je više od 10.400 letova, od kojih je najveći broj iz Švajcarske, a slijede Njemačka, Turska i Austrija.

Najveći broj dolazaka i odlazaka dijaspore dogodio se tokom mjeseca aprila i maja, gdje je stiglo ukupno 586.157 putnika na 4.040 letova.

Prema preliminarnim rezultatima popisa dijaspore, broj građana Kosova koji žive u različitim zemljama Evrope i svijeta, koji su se odazvali popisu, iznosi oko 350.000.