U političkoj zakulisnoj drami koja se odigrala 19. maja, američki predsjednik Donald Trump iznio je pred evropskim liderima ono što su mnogi već pretpostavljali, ali dosad nisu čuli direktno iz Bijele kuće – Vladimir Putin ne planira završiti rat jer vjeruje da pobjeđuje.

Informaciju je objavio The Wall Street Journal, pozivajući se na izvore bliske razgovoru koji se odvijao između Trumpa i lidera iz Njemačke, Francuske, Italije i Velike Britanije, dan prije Trumpovog dvosatnog telefonskog razgovora s ruskim predsjednikom.

Promjene stava i poruke koje zbunjuju saveznike

Dok je javno ranije tvrdio da Putin želi mir, Trump je sada okrenuo ploču. Iako su lideri EU i Ukrajine pokušali izvršiti dodatni pritisak da se pooštre sankcije Rusiji, Trump je odbio – ponavljajući mantru: “Ovo nije moj rat.” Takođe je dodao da SAD ne bi trebalo da se mešaju u sukob koji, kako tvrdi, “Evropljani moraju rešavati sami”.

U nedjelju, Trump je čak spominjao mogućnost novih sankcija, ali do ponedjeljka je već bio manje raspoložen za bilo kakvu konkretnu akciju. Evropski zvaničnici, iako razočarani, sada su barem jasniji u jednom: Putin ne planira stati.

Vatikanski razgovori i američka distanca

U nastavku razgovora, Trump je najavio slanje državnog sekretara Marca Rubia i posebnog izaslanika Keitha Kellogga na mirovne pregovore u Vatikanu, ali je ponovo izbjegao konkretne obaveze. Evropski lideri su insistirali na bezuslovnom primirju, ali je Trump to odbacio, iako je sam termin koristio na Truth Socialu samo sedmicu ranije.

Trump je potom odlučio ignorisati EU liniju sankcija i preusmjerio fokus na ekonomsku saradnju s Moskvom – odluka koja, prema analitičarima, može dodatno produbiti pukotine unutar NATO-a i olakšati Putinovu strategiju razjedinjavanja zapadnog fronta.

Američki Kongres i diplomatska retorika

Marco Rubio, koji će predstavljati SAD u Vatikanu, odbio je tokom saslušanja pred Odborom za vanjske poslove izričito nazvati Putina ratnim zločincem. Ova retorička distanca dodatno podiže obrve među saveznicima koji se već bore da očuvaju jedinstvo G7.

Istovremeno, Politico otkriva da je Trumpova administracija odbila uključiti bilo kakvu formulaciju u nacrtu G7 izjave koja bi eksplicitno govorila o podršci Ukrajini ili osudila rusku agresiju kao nelegalnu.

Evropa preuzima štafetu

Njemački kancelar Friedrich Merz u izjavi nakon razgovora naglasio je da ne vidi znakove skorašnjeg kraja rata. Poruka evropskih lidera je jasna: ako Amerika odstupi, Evropa će morati izgraditi sopstveni model podrške Kijevu.