Portugal danas izlazi na predsjedničke izbore s rekordnih 11 kandidata, uz realnu mogućnost da zemlja dobije novu političku dinamiku i još jedan evropski signal jačanja krajnje desnice. Zbog velikog broja kandidata, malo je vjerovatno da će iko preći 50% u prvom krugu, pa se očekuje drugi krug između dvojice najbolje plasiranih narednog mjeseca.

U centru pažnje je André Ventura, lider populističke stranke Chega (Dosta), koja je u kratkom periodu prešla put od novog političkog projekta do jedne od najjačih snaga u parlamentu. Ventura kampanju dominantno gradi na temi imigracije, uz poruke „Portugal je naš“ i bilborde s natpisima poput „Ovo nije Bangladeš“ te stavom da imigrantima ne treba omogućiti da žive od socijalne pomoći. Takva retorika, do juče nezamisliva u portugalskom mainstreamu, danas je postala otvoreni test javnog raspoloženja.

Među glavnim rivalima su kandidati dvije tradicionalne stranačke infrastrukture: Luís Marques Mendes (desni centar) i António José Seguro (lijevi centar). Ozbiljan faktor je i nezavisni kandidat, penzionisani kontraadmiral Henrique Gouveia e Melo, poznat po vođenju kampanje vakcinacije tokom pandemije.

Iako predsjednik Portugala formalno ima ograničene izvršne ovlasti, funkcija nosi visok politički uticaj: veto na zakone, mogućnost vraćanja akata parlamentu i, u krajnjoj instanci, ovlaštenje da raspusti parlament i raspiše prijevremene izbore. U uslovima višegodišnje političke nestabilnosti, to nije ceremonija — to je poluga.