Poslednje privođenje dvojice maloletnika (15) i (16) iz Zubinog Potoka na autobuskoj u Severnoj Mitrovici, kažnjenih zbog natpisa na majicama „Četnici sever“ i „Ti se bori, sever će da gori“, ponovo je otvorilo staru ranu Balkana – simbiozu navijačkih grupa i kriminalnog podzemlja, koje je odavno prestalo da bude sportska priča i postalo pitanje bezbednosti i života.

Na prvi pogled, reč je o provokativnim parolama. Ali istorija nas uči da je od beogradskih tribina stvoren čitav kriminalni svet koji je ostavio krvave tragove u poslednjim decenijama.

Krvava lista navijačkog kriminala

Ubijeni francuski navijač Brice Taton (2009), žrtva beogradskih huligana, simbol je kako nasilje sa tribina prerasta u smrt. Ubistvo ga je pretvorilo u međunarodni skandal i pokazalo koliko su ekstremne grupe opasne.

Veljko Belivuk, poznat kao „Velja Nevolja“, vođa Principa (navijačke grupe Partizana), odrastao je na tribini, a završio kao vođa jednog od najokrutnijih klanova Balkana, odgovoran za mučenja, ubistva i saradnju sa Kavačkim klanom. Njegova desna ruka, Marko Miljković, nosio je isti navijački pedigre, pretvoren u krvavi kapital.

Kavački i Škaljarski klan, oba nastala iz crnogorskog podzemlja, našla su saveznike među beogradskim tribinama, koristeći navijače kao vojsku za prljave poslove, od trgovine drogom do ubistava.

Od Arkana do današnjih dana

Još od devedesetih, navijačke grupe u Srbiji imaju krvave lidere. Najpoznatiji primer je Željko Ražnatović Arkan, nekadašnji vođa Delija (navijača Crvene zvezde) i kasnije vođa Srpske dobrovoljačke garde, ubijen 2000. godine. Njegova biografija ostaje simbol kako su sport, politika i kriminal postali nerazdvojivi u Srbiji.

Lista je duga i mračna: od Arkana, preko ubijenih mafijaša i vođa tribina, do Belivuka i njegovih naslednika. Ono što ostaje konstantno jeste činjenica da su mnoge navijačke grupe postale maska za mafijaške strukture i ekstremističke mreže, čiji je cilj kontrola droge, oružja i ljudi.

Opasna poruka maloletnicima – i politički kapital

U tom kontekstu, slučaj maloletnika u Severnoj Mitrovici ne može se posmatrati kao izolovan incident. To je samo simptom mnogo dubljeg problema – širenja ekstremističkih i kriminalnih simbola među mladima. Parole koje deca nose na majicama nisu samo provokacija, već deo istog jezika koji su koristili Arkan, Delije, Principi i njihovi naslednici.

Naravno da će se naći politički akteri koji će ovakve situacije pokušati da iskoriste kao kapital. Međutim, vrlo je jasno da na severu, kada se priziva paljenje i destrukcija, to nije puka navijačka poruka sa tribina Crvene zvezde. To je direktno podsećanje i prizivanje scenarija koji neće biti mirnodopski. Svi to znaju – i ptica na grani zna da takvi slogani ne nose sportski duh, već potencijalnu destabilizaciju.

Kosovska policija je ovim potezom pokazala da je spremna da deluje preventivno. Ali borba je daleko od završene. U pozadini ovih dečjih majica kriju se decenije kriminala, ubistava i organizovanih grupa koje su odavno pokorile sport u Srbiji i pretvorile ga u platformu za podzemlje.