U našoj zemlji, u svega jednom danu, zabilježena su tri odvojena slučaja – u Prištini, Kosovo Polju, Lipljanu – koji imaju zajednički imenitelj: nasilje. Od ubistva, preko seksualnog napada, do porodičnog nasilja, ovi događaji nisu samo crna hronika, već ogledalo koliko je nasilje prisutno u našem društvu i koliko je važno da institucije reaguju odlučno, bez kalkulacija i “posredovanja”.

Smrt osumnjičenog za ubistvo u UKCK u Prištini

U Univerzitetskom kliničkom centru Kosova (UKCK) u Prištini preminuo je Meriton Ramadani, star oko 45 godina, osumnjičen u jednom predmetu ubistva i smješten na Forenzičkoj psihijatriji.

Prema dostupnim informacijama, Ramadani je 4. decembra uvečer, oko 23.00, doveden u Urgentni centar zbog naglog pogoršanja zdravstvenog stanja. Uprkos medicinskom tretmanu, 5. decembra oko 04.00 ljekari su konstatovali smrt.

On je prethodno bio hospitaliziran kao osumnjičeni u slučaju ubistva, pod nadzorom sistema, što ovom događaju daje dodatnu težinu. Nadležni tužilac za teška krivična djela naložio je obdukciju kako bi se utvrdio tačan uzrok smrti i rasvijetlile sve okolnosti. Iako je protiv njega vođen postupak, važi pretpostavka nevinosti do pravosnažne presude, pa je sada odgovornost na institucijama da pokažu potpunu transparentnost – posebno kada osoba premine dok je u rukama države.

Hapšenje maloljetnika osuđenog za seksualni napad u Kosovo Polju, sprovođenje u Lipljan

U Kosovo Polju, u ulici “Fridtjof Nansen”, policija je 5. decembra oko 13.30 uhapsila M. O., star oko 18 godina, pravosnažno osuđenog na godinu dana zatvora zbog krivičnog djela “seksualni napad”.

Iako je presuda bila izrečena, on se nije javio na izdržavanje kazne, pa je jedinica za izvršenje sudskih naloga locirala i uhapsila osuđenog. Nakon lišenja slobode, sproveden je u Kazneno-popravni centar za maloljetnike u Lipljanu, gdje će izdržavati kaznu zatvora.

Ovaj slučaj otvara ozbiljno pitanje: koliko sistem preventivno radi sa mladima u našoj zemlji, posebno kada je riječ o seksualnom nasilju, granicama, pristanku i poštovanju drugih? Reakcija policije i pravosuđa je nužna, ali dolazi tek nakon što je šteta počinjena – zato je odgovornost i na školama, porodicama i institucijama za mlade da ovakve slučajeve ne dočekuju “iznenađeni”, nego da im prethodi ozbiljan preventivni rad.

Hapšenje osuđenog za porodično nasilje u Kosovo Polju, sprovođenje u Hajvaliju

Istog dana, u Fushë Kosovë, u ulici “Besa Besë”, policija je uhapsila Afrima Ibrahimija, star oko 63 godine, osuđenog na 140 dana zatvora i novčanu kaznu od 100 eura zbog krivičnog djela “nasilje u porodici”.

Pošto izrečena kazna nije bila izvršena, za njim je bila raspisana aktivna potjernica. Nakon hapšenja, Ibrahimi je sproveden u pritvorski centar u Hajvaliji, gdje se nastavlja postupak izvršenja kazne.

Porodično nasilje ostaje jedan od najopasnijih, ali i najprikrivenijih oblika nasilja u našim sredinama. U trenutku kada je protiv nekoga već izrečena kazna, a on se mjesecima ili godinama kreće slobodan, žrtvama se šalje poruka da sistem ne funkcioniše. Tek kada policija zaista privede osuđene i kada kazne budu izvršene do kraja, može se govoriti o ozbiljnoj zaštiti žrtava.

Zajednička poruka za naše društvo i institucije

Tri različite priče iz Prištine, Fushë Kosovë, Lipljana i Hajvalije imaju istu suštinu: nasilje je prisutno u našoj zemlji – u porodici, na ulici, pa čak i kod maloljetnika – a institucije tek treba da dokažu da su spremne da ga sistemski suzbijaju.

To znači:
– da škole, univerziteti i centri za mlade moraju mnogo ozbiljnije raditi na prevenciji nasilja, rodno zasnovanog nasilja i seksualnih delikata;
– da centri za socijalni rad i psihološke službe dobiju podršku i resurse da rade sa porodicama u riziku, prije nego što presude postanu jedina opcija;
– da policija u slučajevima porodičnog nasilja prestane glumiti “medijatora” i “pomiritelja”, te u svim gradovima naše zemlje striktno štiti žrtve, dokumentuje nasilje i obavezno vodi predmete do suda, umjesto da ih gura pod tepih.

Ako želimo da vladavina prava bude stvarnost, a ne fraza u saopštenjima, ovakve vijesti ne smiju ostati samo još jedan dan u crnoj hronici – već povod da sistem, od policije do obrazovanja, promijeni način na koji gleda i reaguje na nasilje.