Evropska unija je ukinula sve kaznene mjere uvedene protiv Kosova u junu 2023. godine, saopćila je Evropska komisija.

Tokom rasprave o Izvještaju o Kosovu u Evropskom parlamentu, Jiri Plecity, predstavnik Evropske komisije, potvrdio je ukidanje finansijskih mjera.

„Mogu potvrditi da je Evropska komisija oslobodila svu finansijsku pomoć koja je ranije bila pod mjerama, te također planiramo da se u potpunosti ponovo angažujemo s našim partnerima na Kosovu kako bismo vratili Kosovo na pravi put u njegovoj EU agendi“, rekao je on.

Tokom diskusije u Evropskom parlamentu izraženo je žaljenje zbog izgubljene godine na Kosovu, usljed političkog zastoja s kojim se zemlja suočavala tokom cijele 2025. godine.

Izvjestilac za Kosovo u Evropskom parlamentu, Riho Terras, rekao je da je politička paraliza u kojoj se Kosovo nalazilo imala posljedice i na reformski proces.

„Žalosno je što su nesigurnost i politički zastoj značajno usporili potrebne reforme koje Evropska unija očekuje od kandidata, a koje su također jasno od vitalnog značaja za samu zemlju. Jasno postoje oblasti u kojima je Kosovo ostvarilo značajan nazadak tokom protekle godine“, rekao je izvjestilac Terras.

Evropska unija je uvela kaznene mjere protiv Kosova 2023. godine. Mjere su se odnosile na obustavu finansiranja i bilateralnih sastanaka između evropskih zvaničnika i predstavnika Vlade Kosova.

Mjere su uvedene kao odgovor na tenzije na sjeveru Kosova, naseljenom većinski srpskim stanovništvom, nakon što su albanski gradonačelnici četiri opštine na sjeveru preuzeli mandate.

Tada je došlo i do sukoba između srpskih demonstranata i snaga sigurnosti, uključujući i pripadnike mirovne misije NATO-a na Kosovu, KFOR-a.

U međuvremenu, iz Evropske unije je spomenut i sporazum o provođenju Zakona o strancima.

„Prošlog vikenda u Prištini, zahvaljujući posredovanju EU, pronađen je put naprijed za provođenje Zakona o strancima na Kosovu. Pozdravljamo korake koje je Kosovo poduzelo u vezi sa očuvanjem vladavine prava. To će omogućiti kosovskim Srbima da nastave živjeti, studirati i raditi na Kosovu zakonito, u skladu sa zakonima Kosova“, izjavila je Anne Kempainen iz Evropske službe za vanjsko djelovanje.

Prema evropskim predstavnicima, ovaj sporazum je još jedan dokaz da dijalog donosi rezultate.

Dana 14. marta, Vlada Kosova je saopćila da će ponuditi privremene dozvole boravka i priznati lične karte pripadnicima srpske zajednice koji nemaju kosovska dokumenta, kako predviđa Zakon o strancima i o vozilima, koji je počeo da se primjenjuje od 15. marta.

Zakoni o strancima i vozilima počeli su se djelimično primjenjivati 15. januara, najprije kroz informativnu kampanju o procedurama i pravilima njihove primjene, dok su od 15. marta stupili u potpunosti na snagu.

Zakon zahtijeva od svih stanovnika koji nemaju kosovska dokumenta da pribave dozvolu boravka, dok vozila sa stranim registarskim tablicama neće moći da se kreću na Kosovu duže od tri mjeseca, ili samo na osnovu posebnog odobrenja.

Stupanje na snagu ove odluke neće utjecati na kosovske Srbe u periodu od 12 mjeseci.

Ove olakšice su pozdravljene od strane Evropske unije, Sjedinjenih Američkih Država, Ujedinjenog Kraljevstva i Srbije.