Dok se politički establishment Sjedinjenih Država bori s rastućim fiskalnim deficitima i sve većom zavisnošću od domaćih i stranih kreditora, jedan čovek i njegova kompanija su tiho preuzeli monumentalnu ulogu u finansijskom krvotoku najveće svetske ekonomije. Warren Buffett, legendarni investitor i osnivač konglomerata Berkshire Hathaway, objavio je da će se povući sa čelne pozicije do kraja ove godine — ali ne pre nego što ostavi trajan pečat na globalnom tržištu državnog duga.

Na godišnjem sastanku kompanije održanom 3. maja, objavljeno je da Berkshire Hathaway sada drži 5,1% američkog kratkoročnog duga, odnosno čak 314,1 milijardu dolara u trezorskim zapisima. Time je prestigao čak i Federalne rezerve SAD, koje drže oko 195 milijardi dolara u istim hartijama od vrednosti, prema podacima koje prenose Bloomberg, Financial Times i MSN.

Britanski The Guardian u analizi ističe da ovo otvara pitanje ko zaista upravlja ključnim polugama američke ekonomske stabilnosti — demokratski izabrana tela ili korporativni finansijski centri moći. Američki Forbes podseća da je Buffett poznat po konzervativnom pristupu u kriznim vremenima, ali je ovakav obim ulaganja bez presedana čak i za njega.

Još je intrigantnija činjenica da Buffett u isto vreme rasprodaje akcije i akumulira gotovinu. Stručnjaci, uključujući analitičare CNBC-a i The Wall Street Journal-a, spekulišu da bi to mogao biti znak da očekuje tržišne potrese — i da se sprema za sledeći veliki talas otkupa imovine u haotičnim okolnostima.

Berkshire Hathaway tako ne samo da sedi na stotinama milijardi dolara američkog duga, već potencijalno postaje faktor stabilnosti — ili destabilizacije — američkih finansija. A kada privatna kompanija postane veći poverilac države od njene centralne banke, pitanje o stvarnom centru moći više nije teorijsko, već sasvim praktično.

U trenutku kada se geopolitička tenzija između SAD i drugih G4 članica pojačava, a tržišta reaguju nervozno na svaku naznaku inflacije i rasta kamata, Buffettovo povlačenje sa pozicije izvršnog direktora dolazi kao tiha eksplozija – kraj jedne ere, ali i signal da svet možda ulazi u novu eru privatnog suvereniteta nad javnim dugom.