Reza Pahlavi, sin posljednjeg iranskog šaha, pozvao je Sjedinjene Američke Države da razmotre brzu vojnu intervenciju protiv vlasti u Iranu, ocjenjujući da je aktuelni sistem „na ivici kolapsa“ i da bi spoljašnji pritisak mogao ubrzati njegov pad i „spasiti živote“. 

Govoreći tokom bezbjednosne konferencije u Minhenu, gdje predstavnicima iranskih vlasti nije bilo dozvoljeno prisustvo, Pahlavi je poručio da dugotrajni pregovori o nuklearnom sporazumu nemaju efekta i da je vrijeme za odlučniji pristup. 

„To je pitanje vremena. Nadamo se da će ovaj napad ubrzati proces i da će se narod konačno vratiti na ulice i dovesti sve do konačnog pada režima“, rekao je Pahlavi.

On tvrdi da bi „intervencija bila način da se spasu životi“, naglašavajući da represija vlasti i hapšenja posljednjih sedmica pokazuju slabost sistema i strah od novih protesta.

Masovni protesti i pritisak iz dijaspore

Protesti protiv vlasti u Iranu intenzivirani su nakon talasa nemira i nasilja, a demonstracije podrške održane su širom Evrope i Sjeverne Amerike. Samo u Minhenu okupilo se oko 200.000–250.000 ljudi, dok su slični skupovi organizovani u drugim gradovima. 

Istovremeno, iranska opozicija ostaje podijeljena između više frakcija, uključujući monarhiste koji podržavaju Pahlavija, uz ograničeno organizovano prisustvo unutar same države. 

Vašington između pregovora i vojne opcije

Administracija predsjednika Donalda Trampa paralelno vodi diplomatske kontakte sa Iranom, ali istovremeno razmatra i vojnu opciju. Američki zvaničnici navode da se vojska priprema za mogućnost višesedmične operacije ukoliko bude izdata naredba za napad. 

Tramp je ranije izrazio sumnju u stvarni nivo podrške koji Pahlavi ima unutar Irana, ali je istovremeno poručio da su pregovori teški i nagovijestio potrebu za „ulivanjem straha“ kako bi se kriza riješila mirnim putem. 

Evropski i američki politički kontekst

Tema Irana dominira i bezbjednosnim raspravama u Evropi. Na konferenciji u Minhenu evropski lideri insistiraju na koordinisanom pristupu i većem zajedničkom pritisku, dok dio političara upozorava na rizike unilateralne vojne akcije. 

Pahlavi je u tom kontekstu poručio da „narod očekuje odluku“ i da je „vrijeme da Sjedinjene Američke Države stanu uz narod i urade ono što je obećano“.

Izjava Pahlavija dodatno podiže tenzije oko Irana: dok dio opozicije i zapadnih političara govori o promjeni vlasti kao realnoj opciji, Vašington balansira između pregovora i pripreme vojne sile. Ishod zavisi od odluke američke administracije i razvoja situacije unutar same države, gdje protesti i represija nastavljaju da oblikuju političku dinamiku.