Peking je zabranio sva nova kineska ulaganja u Izrael, označivši državu kao „područje visokog rizika“, što predstavlja jedan od najoštrijih ekonomskih signala od početka rata u Gazi i dodatno produbljuje geopolitički jaz između dvije zemlje.

Informacija je isplivala tokom sudskog postupka u Izraelu, gdje su članovi kibuca Hanita tužili kineski investicioni fond „Ballet Vision“, većinskog vlasnika fabrike intraokularnih leća „Hanita Lenses“. U sudskom podnesku fond navodi da je kineska vlada klasifikovala Izrael kao „crvenu kategoriju“, čime je praktično blokirala svaku novu investiciju iz Kine.

U dokumentu se precizira da od 7. oktobra 2023. godine ne postoji operativna mogućnost realizacije novih transakcija, jer su sve investicije u Izrael pod zabranom zbog bezbjednosne situacije u regionu zapadne Azije.

Spor oko fabrike i finansijski pritisak

Spor je izbio nakon što fond nije iskoristio ranije ugovorenu opciju kupovine preostalih dionica fabrike, zbog čega izraelski tužioci traže odštetu od oko 11 miliona dolara. „Ballet Vision“ u odgovoru tvrdi da je odluka isključivo posljedica državne politike Pekinga i pogoršanih poslovnih uslova.

Direktor fonda Liu Yuxiao naveo je da je kompanija u posljednje tri godine zabilježila gubitke od oko 15 miliona dolara, uz dodatni dug od četiri miliona, što je dodatno opteretilo poslovanje i smanjilo investicioni kapacitet.

Geopolitička dimenzija: Tajvan kao okidač

Ekonomski potez dolazi paralelno s rastućim tenzijama zbog vojne saradnje Izraela i Tajvana. Prema dostupnim izvještajima, Tel Aviv učestvuje u integraciji komponenti sistema „Green Pine“ i „Arrow“ u razvoj tajvanskog raketnog programa „Tian Gong-4“.

Peking takve aktivnosti posmatra kao direktno miješanje u pitanje koje smatra unutrašnjim suverenitetom, jer Tajvan tretira kao svoju teritoriju. Kineske vlasti su ranije upozorile da neće tolerisati transfer vojne ekspertize ili tehnologije, čak ni kroz civilne projekte.

Strategijska poruka tržištu

Zabrana ulaganja signalizira širi zaokret kineske investicione politike prema zonama sukoba i državama uključenim u osjetljive vojne aranžmane. Istovremeno, odluka povećava pritisak na izraelski tehnološki i industrijski sektor, koji je godinama računao na kineski kapital kao ključni izvor rasta.

Analitičari procjenjuju da bi potez Pekinga mogao imati domino-efekat i na druge azijske investitore, čime bi Izrael bio suočen s dodatnim finansijskim i strateškim ograničenjima u periodu već pojačanog bezbjednosnog i ekonomskog pritiska.