Vanredni parlamentarni izbori na Kosovu, održani 28. decembra 2025. godine, pretvorili su se u najdublju izbornu krizu od proglašenja nezavisnosti. Do izbora je došlo nakon višestrukog, više od 50 puta neuspješnog pokušaja formiranja vlade i institucija, čime je politički sistem faktički bio blokiran.

Podsjetimo, prvi redovni parlamentarni izbori u istoriji Kosova održani su 9. februara (nakon niza ranijih vanrednih), ali ni oni nisu doveli do stabilne institucionalne većine. Posljednji vanredni izbori samo su produbili sumnje u integritet izbornog procesa.

Manipulacije, softver i krivične istrage

Tokom postizbornog procesa otkrivene su ozbiljne nepravilnosti u elektronskom evidentiranju glasova. Prema dostupnim informacijama, pojedini glasovi su:

• pripisivani kandidatima kojima nisu dati,

• oduzimani kandidatima bez pravnog osnova,

• ili su se pojavljivali u sistemu iako fizički nisu postojali.

Zbog ovih sumnji, u postupak se uključilo i tužilaštvo. Predmet je inicijalno pokrenulo Osnovno tužilaštvo u Prizrenu, dok je istraga proširena i na druge nivoe, uključujući specijalizovane organe. Kao ključni institucionalni akter u postupku navodi se glavni tužilac Petrit Kryeziu (transkripcija imena prema dostupnim izvorima).

CIK naredio ponovno brojanje

Centralna izborna komisija – Centralna izborna komisija Kosova (CIK/KQZ) – donijela je odluku o ponovnom brojanju glasova u svim opštinama na teritoriji Republike Kosova, nakon što su u Prizrenu otkrivene masovne zloupotrebe i prebacivanja glasova.

Prema zvaničnim podacima CIK-a:

• do 21. januara 2026. ponovo je prebrojano 937 od ukupno 2.557 biračkih mjesta,

• proces je u potpunosti završen u 8 opština,

• brojanje se nastavlja u Centru za brojanje i rezultate.

Član CIK-a Elezi izjavio je da se očekuje da će kompletan proces ponovnog brojanja biti završen do kraja januara.

Rokovi koji pritiskaju sistem

Prema trenutnim procjenama, Skupština Kosova i nova vlada trebale bi biti formirane najkasnije do sredine februara. Institucije tada čeka niz hitnih obaveza:

• usvajanje državnog budžeta,

• ratifikacija međunarodnih sporazuma vrijednih više stotina miliona evra,

• te pripreme za izbor novog predsjednika Skupštine i ostalih organa te Vlade Kurti III i predsjednika Republike Kosova.

Mandat aktuelne predsjednice Vjosa Osmani ističe početkom aprila. U političkim krugovima se već spekuliše o njenoj mogućoj kandidaturi za novi mandat, s obzirom na to da je javno iskazala interes za reizbor i pojačala političku vidljivost. Hoće li za to postojati parlamentarna volja – ostaje otvoreno pitanje.

Kosovo se trenutno nalazi u institucionalnom međuprostoru: izbori su održani, ali rezultati nisu konačni; istrage su otvorene, ali još bez epiloga. Ishod ponovnog brojanja i reakcija pravosuđa osiguraće porast poverenja povjerenje građana u izborni sistem koji je već ozbiljno poljuljan.