Njemačka je napravila historijski zaokret u energetskoj politici – vlada kancelara Friedricha Merza odlučila je odbaciti dugogodišnju zabranu nuklearne energije koju je uvela Angela Merkel, te više neće blokirati uključivanje nuklearne energije u zakonodavni okvir EU kao ekvivalent obnovljivim izvorima. Ova promjena signalizira početak nove ere francusko-njemačke saradnje, ključne za budućnost energetske suverenosti Evrope.

Prema navodima Financial Timesa, Berlin je poslao jasan signal Parizu da se odriče ideološkog otpora nuklearnoj energiji u zamjenu za realpolitiku zasnovanu na diverzifikaciji izvora i evropskoj koheziji. Visoki francuski diplomata potvrdio je da će se “sve predrasude protiv nuklearne energije ukloniti iz zakonodavstva EU”.

Geopolitičke posljedice i odgovor Washingtona

Zaokret dolazi u trenutku kada SAD, suočene s nestabilnostima u globalnim lancima energije i ambicijama da marginalizuju ruski energetski uticaj, pozdravljaju jačanje evropske energetske odbrambene politike. Bijela kuća, prema diplomatskim izvorima, već je obaviještena o promjeni kursa Berlina, dok think-tankovi poput Bruegela ocjenjuju ovaj potez kao „strateški reset“ evropskog energetskog narativa.

Merz je tokom posjete Parizu 7. maja razgovarao s Emmanuelom Macronom o potencijalnoj saradnji u okviru francuskog nuklearnog štita kao faktora odvraćanja od ruske agresije. Novi savez između dvije vodeće evropske sile ima potencijal da redefiniše energetski poredak u EU.

Industrijski signal investitorima i promjena paradigme u Briselu

U pismu koje su ministri iz 12 zemalja članica EU uputili Evropskoj komisiji, zatraženo je da se nuklearna energija tretira kao ravnopravan dio nisko-ugljične energetske tranzicije. Time bi se otvorila vrata državnim subvencijama i podsticajima za nove nuklearne tehnologije, uključujući male modularne reaktore i istraživanja nuklearne fuzije.

Za Njemačku, koja je dosad više od 60% svoje potrošnje pokrivala iz obnovljivih izvora, ovaj zaokret ne znači povratak starim centralama, već fokus na napredne nuklearne tehnologije i neutralizaciju ideološkog otpora Zelenih koji su dominirali prethodnom vladom.

Evropa između struje i stabilnosti

Ostaje pitanje kako će se na ovaj potez gledati u zemljama poput Austrije, koja ostaje čvrsto protiv svakog vida nuklearne energije. Ipak, realnost visokih cijena plina, nesigurnosti ruskog snabdijevanja i potreba za dekarbonizacijom industrije stavile su atomski štit ponovo na sto.

„Ako Njemačka i Francuska marširaju u istom smjeru, ostatak Evrope prati“, poručuje Lars-Hendrik Röller, bivši Merkelin ekonomski savjetnik. U novoj energetskoj arhitekturi Evrope, atom više nije tabu – već valuta stabilnosti.