Vlada Kosova je predvidela tri izazova i 22 mere u Programu ekonomskih reformi za 2023-2025. Međutim, nigdje se ne pominje redizajn fiskalne politike koji je obećan u programu vlasti. Kao glavni izazov za privredu, Vlada je kvalifikovala održivo snabdevanje energijom, promociju zapošljavanja i smanjenje neformalne ekonomije.

Održivo snabdijevanje energijom, promocija zapošljavanja i smanjenje neformalne ekonomije tri su izazova koja je izvršna vlast navela u nacrtu programa ekonomskih reformi za 2023-2025.

U nacrtu koji je stavljen na javnu raspravu, od 30. decembra do 24. januara, predviđene su 22 mjere za rješavanje ovih izazova. Međutim, uopšte se ne pominje pitanje oblikovanja fiskalne politike, koje je obećano Vladinim programom.

Stvaranje uslova za stabilno snabdijevanje energijom glavni je izazov koji izvršna vlast ocjenjuje u naredne tri godine. U nacrtu programa pominju se dvije mjere za njegovo rješavanje – reforma energetskog tržišta i promocija efikasne energije iz obnovljivih izvora u funkciji zelene tranzicije.

Ove mjere su predviđene i u desetogodišnjoj energetskoj strategiji, koju je Skupština usvojila 2022. godine.

Drugi izazov je promicanje održivog zapošljavanja kroz poboljšanje kvaliteta obrazovanja i njegovo povezivanje sa potrebama tržišta.

„Ova mjera ima za cilj saradnju sa tržištem rada koje uključuje privrednike u funkciji njihovih potreba za kvalifikovanom radnom snagom sa potrebnim vještinama i kompetencijama, prema standardima struke. Standardi kvalifikacija i nastavni planovi i programi dopunjuju VET sistem formalnim kvalifikacijama i cjeloživotnim učenjem, uključujući priznavanje prethodnog učenja (PJMP)“, navodi se u nacrtu programa ekonomskih reformi 2023-2025.

Smanjenje sive ekonomije i poboljšanje poslovnog okruženja treći je izazov koji navodi izvršna vlast, a zasnovana je na studiji iz 2017. godine, kada je procijenjeno da neformalna ekonomija dostiže i do 30 posto bruto domaćeg proizvoda.

Da nema novih podataka u ovom pravcu, navodi se u drugom dokumentu Vlade o sprovođenju strategije u sprečavanju i borbi protiv sive ekonomije.

„Carina Kosova ostvarila je oko 10,9 miliona evra prihoda od aktivnosti suzbijanja sive ekonomije i to: prihode od revalorizacije robe 9.995.500,00 evra, prihode od prekršaja i kazni 677.644,23 evra, prihodi od neprijavljivanja novčane imovine 117.122,57 eura, a prihodi od prodaje oduzete robe 99.691,58 eura”, navodi se u izvještaju strategije za suzbijanje sive ekonomije.

U cilju smanjenja sive ekonomije, izvršna vlast je u Programu ekonomskih reformi predvidjela unapređenje ambijenta za poslovanje kroz smanjenje administrativnog opterećenja i reformu inspekcije.