NajnovijeSvijet

Rusi i njihove strukture FSB-a nisu stvorili ukrajinski nacionalizam ali su ga ojačali kroz Azov i ukrajinske ekstremne desnice?

Iako se ukrajinski krajnje desničarski pokreti (najpoznatiji je Azovski puk) povezuju s izrazito proukrajinskom simbolikom i antiruskim stavovima zajedno sa svim ostalim nacionalističkim, pa čak i neonacističkim simbolima, činjenica je da su ukrajinski ultradesničarski pokreti bili stvoreni uz pomoć ruskih nacionalista i uz pomoć ruskog FSB-a, koji je sa njima sarađivao svih ovih godina.

UNA-UNSO

Prva i najstarija značajna grupa nacionalista u postsovjetskoj Ukrajini bila je UNA-UNSO. Sastojao se iz dva dijela: političkog, koji je bila UNA – Ukrajinska nacionalna zajednica, i vojnog UNSO – Ukrajinska nacionalna samoodbrana. Potonji se odupirao prosovjetskim snagama u Kijevu, štiteći skupove ukrajinskog pokreta za nezavisnost 1991.

Ideološki gledano, UNA-UNSO je svoju ideologiju predstavila kao program građanskog nacionalizma, gdje se pripadnici ukrajinske političke nacije identificiraju po pripadnosti određenoj državi, a ne po etničkoj pripadnosti. Pojednostavljeno rečeno, nije važno čije ste porijeklo, već kojoj državi pripadate. U praksi i retorici, međutim, slijedili su principe etnonacionalizma, koristeći simbole ukrajinskih nacionalista iz Drugog svjetskog rata i antirusku i antisemitsku retoriku.

Osim što su pružali otpor raznim proruskim ili prosovjetskim aktivnostima, 90-ih su bili uključeni u sukobe sa separatističkim i manjinskim organizacijama (koje nisu ruske) u Ukrajini. Na primjer rasterali su sastanak rumunskog kongresa u Černivcima, napali (tadašnjeg) parlamentarca Ukrajinske SSR Nikolaja Gončarova itd. UNSO je učestvovao i u oružanim sukobima širom postsovjetskog prostora, čak i na prostoru bivše Jugoslavije (Pripadnici UNSO-a su učestvovali u ratu u BiH na strani ovdašnjih Hrvata).

Devedesetih su djelovali na strani proruskih snaga

Tokom sukoba u Pridnjestrovlju 90-ih godina stali su na stranu Pridnjestrovske Republike u sukobu sa vojskom Moldavije. Cilj je bio da se zaštiti ukrajinska zajednica u Pridnjestrovlju. U tom sukobu nastupali su na strani promoskovskih snaga, čak posredno sarađujući sa 14. armijom SSSR-a. Istovremeno, tokom oružanog sukoba u Gruziji, podržavali su zvanični Tbilisi u sukobu protiv separatista u Abhaziji. Učestvovali su i u Prvom čečenskom ratu na strani čečenskih separatista. U ovim sukobima je učestvovao i Dmitrij Korčinski, jedan od vođa pokreta.

Saradnja UNA-UNSO sa ruskim nacionalistima (kako je spomenuto) počela je u sukobu u Pridnjestrovlju. Doduše, ovo je jedina vojna saradnja ove dvije grupe. Godine 1996. UNA-UNSO i NNPR (Narodna nacionalna partija Rusije) organizirali su zajedničku konferenciju u Kijevu, na kojoj se raspravljalo o ideji stvaranja koordinirane zajedničke zavjereničke grupe. NNPR je tada planirao da učestvuje u ubeđivanju saveznih trupa u Čečeniji da sarađuju sa Čečenima protiv zvaničnog Kremlja.

Najvažnije ime ovog pokreta je pomenuti Dmitrij Korčinski, bivši agent KGB-a koji je vodio ukrajinski nacionalistički pokret 90-ih godina. Kasnije se ispostavilo da je nastavio da sarađuje sa ruskom obaveštajnom službom (FSB). Iako je 90-ih davao prilično antiruske izjave, poput “Krim će biti ukrajinski ili nenaseljen”, Korčinski je imao jake kontakte u Moskvi, gdje je često odlazio.

Desni sektor

Politički gledano, pokret UNA-UNSO doživio je debakle. 1994. bili su organizovani kao politička stranka, imali su tri predstavnika u Vrhovnoj radi, ali zbog izrazito antiruskih stavova (zapalili su rusku zastavu u parlamentu), vlada Leonida Kučme zabranila je partiji politički pristup. aktivnosti 1997. Nakon toga, Korchinskiy je napustio pokret.

Pokret je promijenio vodstvo i nastavio sa radom nakon odlaska Leonida Kučme. Učestvovali su na parlamentarnim izborima, ali su imali zanemarljivu podršku i nikada nisu uspjeli ući u parlament. Godine 2006. imali su 8.000 članova, što je skromno za zemlju poput Ukrajine. Za vrijeme Majdana napravili su fuziju sa nekim drugim pokretima, iz kojih je rođen novi nacionalistički pokret – Desni sektor. Sam Korčinski je osnovao još jedan pokret, nazvan Bratstvo, čiji su članovi kasnije pomogli u formiranju bataljona Azov.

Ruski nacionalisti u Ukrajini

Ukrajina je 2000-ih bila utočište za ruske nacionaliste. Može se nabrojati desetak visokorangiranih članova i vođa raznih ruskih nacionalističkih grupa koji su se u to vrijeme skrivali u Ukrajini, a možda i hiljade manje važnih članova. Ovi ljudi su se uglavnom bavili kriminalom i raznim sumnjivim poslovima u Ukrajini, a mnogi od njih su ubijeni u sukobima između suprotstavljenih kriminalnih grupa, ili od strane ukrajinske SBU službe.

Dio ruskih nacionalista pridružio se ukrajinskim nacionalističkim i neonacističkim grupama, neki su čak pomogli u njihovom osnivanju. Na primjer ukrajinski ogranak evropske neonacističke grupe The Misanthropic Division pomogao je da se osnuje Mihail Orešnjikov, Rus iz Čeboksarija.

Državljanstvo Ukrajine dobio je tek 2014. godine. Ta organizacija je učestvovala u protestima na Majdanu i u sukobima u Harkovu, a desetak pripadnika etničkih Rusa pridružilo se puku Azov.

Neonacistički pokret Wotanjugend nastao je u Rusiji, a svoje onlajn sadržaje objavljuje isključivo na ruskom jeziku. Danas se taj pokret nalazi u Ukrajini i dio je pokreta Azov. Iako je Azov poznat kao neka vrsta legije stranaca, do 2019. godine većina ovih stranaca (prema procjenama oko 90%) dolazila je iz Rusije i svima je bilo zajedničko da su ruski nacionalisti.

Zbog služenja stranih (uglavnom ruskih) boraca u puku, Azov je postao jedan od glavnih lobista za legalizaciju statusa stranaca koji su se borili protiv proruskih snaga na istoku Ukrajine. Nekoliko takvih stranaca, uključujući neke ruske ultranacionalističke imigrante, dobilo je državljanstvo za vrijeme predsjednika Petra Porošenka.

Najzanimljiviji slučaj odnosio se na bivšeg člana neonacističke Ruske partije nacionalnog jedinstva i Bjeloruskog narodnog fronta, Sergeja Korotkiha, koji je postao ključna figura u pokretu Azov nakon što se preselio u Ukrajinu 2014. godine. Radio je čak i u Ministarstvu unutrašnjih poslova Ukrajine, na čelu Jedinice za zaštitu specijalnih objekata, ali je to mjesto napustio krajem 2017. godine. Zajedno sa svojim kolegom iz Azova Nikitom Makeevim, Korotkih je osumnjičen za umiješanost u napad na Petra Porošenka u avgustu 2019.

Ruski agent na čelu grupe koja je učestvovala u stvaranju Azova

Sam Azov je sastavljen od članova nekoliko drugih grupa. Jedna od ovih grupa je i grupa Bratstvo. Tu dolazimo do osnivača te grupe Dmitrija Korčinskog. Dmitrij Korčinski je bio agent sovjetskog KGB-a i u najmanju ruku doušnik FSB-a. FSB ga je spasio 2014. godine, nakon što je raspisana međunarodna poternica zbog njegovog napada na Janukovičevu kancelariju tokom Majdana.

Ono što je najzanimljivije jeste da je grupa Bratstvo podržala predsjednika Janukoviča na izborima 2010. godine, ali se kasnije ispostavilo da je grupa učestvovala u napadu na Ured predsjednika. Korčinski se krio prvo u Pridnjestrovlju, a zatim u Moskvi. I sve to kada je u Rusiji pokrenuta medijska kampanja o neonacističkim skupovima u Ukrajini.

Dimitrij Kočinski

Sarađivao je i sa Aleksandrom Duginom

Osvrćući se na istoriju, Korčinski je još 2005. godine pozvan da održi predavanje u ruskom kampu Naši, koje je vodio Vladislav Surkov, tadašnji zamenik šefa administracije Vladimira Putina. Surkov i Korčinski su bili uključeni u niz diskusija o budućim savezima unutar Ukrajine i planiranju protiv zapadnih akcija.

Od 2004. do 2007. godine sarađivao je sa Aleksandrom Duginom, čak je i na skupu koji je Dugin organizovao održao govor u kojem je pozvao na rat protiv atlantske civilizacije. Aleksandar Dugin je tada predvodio Međunarodni evroazijski pokret, u kojem je Korčinski, kao vođa Bratstva, postao član najvišeg saveta.

Još je zanimljivije da je u isto vrijeme dio tog pokreta bio još jedan ukrajinski političar. To je Natalia Vitrenko iz Progresivne socijalističke partije Ukrajine. Vitrenko i njena stranka bili su na dijametralno suprotnoj strani političkog spektra, to je izrazito antizapadna i proruska stranka.

Vitrenko je često nazivao proukrajinske i prozapadne političare fašistima. Međutim, iako su očigledno imali različite političke stavove i drugačiji pogled na Rusiju, Korčinski i Vitrenko bili su zajedno među članovima najvišeg saveta Duginovog pokreta, čije je sedište bilo u Moskvi.

Nije se radilo o markiznoj grupi

Da se ne radi samo o marginalnoj grupi ideologa “sanjara”, govori i činjenica da su u tom najvišem savetu bili i ljudi bliski vlasti u Rusiji: Aleksandar Sokolov – tadašnji ministar kulture Ruske Federacije Aleksandar Toršin – potpredsjednik Vijeća Federacije (gornji dom ruskog parlamenta), Aslambek Aslahanov – savjetnik predsjednika itd. Koliko god to čudno zvučalo, veza jednog od vođa ukrajinskog nacionalizma sa FSB-om je jedan od najkomplikovanijih slučajeva ruske kontrole u Ukrajini. Bratstvo je bilo jedan od desničarskih pokreta koji nije podržao Narandžastu revoluciju u Ukrajini 2004. godine.

Korčinski je 2016. dao intervju u kojem je rekao da više ne drži predavanja u Rusiji i uvjerio da su njegovi kontakti s Rusijom stvar prošlosti. Odrekao se političke podrške Janukoviču (kojeg se nije formalno odrekao tokom Majdana) i prekinuo veze sa Aleksandrom Duginom, te podržao ukrajinske desničarske aktiviste. SBU je pristala da neće uhapsiti Korčinskog i eventualno izvući od njega neke informacije ruskih tajnih službi.

Partija Svoboda

Jedan od primjera na nacionalnom nivou je najzanimljivija saradnja proruske Partije regiona i desničarske stranke Svoboda. Postojao je sveobuhvatan plan “političkih tehnologa” Partije regiona 2010. da ojačaju Svobodu i time podijele nacionalističku opoziciju na umjerene i ekstremističke tabore. Uspon Svobode također je trebao uplašiti biračko tijelo Partije regija koje govori ruski i mobilizirati ih da glasaju.

Što se tiče odnosa Ukrajine sa Zapadom, Svobodin ultranacionalizam bi pružio zgodnu diverziju od Janukovičevog vlastitog antizapadnjaštva i autoritarizma. Čini se da je postojao dugoročni plan da se poveća popularnost predsjednika Svobode Olega Tjagniboka do te mjere da on, zajedno s Janukovičem, uđe u drugi krug sljedećih redovnih predsjedničkih izbora 2015. godine.

Razmišljalo se da Janukovič možda neće moći pobijediti umjerenog nacionalistu drugi put u drugom krugu, ali bi to mogao učiniti protiv radikalnog nacionaliste. U periodu 2010-2012. Najvidljiviji znak ove strategije bilo je naglo povećanje prisustva stranke Svoboda u ukrajinskim masovnim medijima pod kontrolom raznih oligarha. Do ovog porasta medijske pažnje došlo je uprkos Tjagnibokovom neimpresivnom nastupu na predsjedničkim izborima 2010.; dobio je 1,43% glasova.

Otprilike godinu dana prije Janukovičevog pada, početkom 2013. godine, stranka Svoboda je javno progovorila protiv eksploatacije ukrajinskih rezervi gasa iz škriljaca. To je bila pozicija koja je bila usko povezana sa odbranom interesa ruske gasne industrije u Ukrajini pod kontrolom Viktora Medvedčuka (kuma predsednika Putina). Kada su zapadne kompanije Shell i američki ExxonMobil počele istraživati ​​razvoj plina iz škriljaca, Svoboda je organizirala proteste “braneći ekosistem od zapadne eksploatacije”.

Rusi nisu stvorili ukrajinski nacionalizam, ali su ga ojačali

Mnogo je primjera saradnje ukrajinskih nacionalista sa ruskim nacionalistima i tajnim službama u Rusiji. Iz svega bi se mogao izvući zaključak da je Rusija stvorila ukrajinski nacionalizam, što apsolutno nije slučaj. Nacionalizam je prirodna pojava u svakoj zemlji.

Ali činjenica je da su ruske službe obilato koristile svoje strukture da ojačaju nacionalizam u Ukrajini, odnosno da je prikažu kao najgore u Evropi. Što više ukrajinskih nacionalističkih grupa koriste nacističku simboliku i antirusku, pa čak i antisemitsku retoriku, to više podržava trenutna politička struktura u Rusiji i inostranstvu.

Iako su ukrajinske nacionalističke grupe bile zaista minorne (Azov je 2014. imao samo 300 članova, a danas oko 2.000), medijski su dovedene do neslućenih visina i njihov značaj je višestruko pridavan. Posebno je zanimljivo kako su pokušali da osnuju jaku desničarsku stranku, kakva je bila stranka Svoboda, što je rezultiralo totalnim debaklom stranke.

Ali propaganda djeluje kada ljudi odluče u nju vjerovati. Priče o ukrajinskim nacistima nisu korisne samo Rusiji. Oni su jak argument za opravdanje napada na Ukrajinu i onoga što se zove denacifikacija.

Pokazati više
escort mersin - izmir escort