NajnovijeSvijet

Stene sa Marsa koje je prikupio NASA rover pokazuju da je na planeti bilo vode

Uzorci prikupljeni na površini Marsa od strane rovera Perseverance otkrivaju geologiju kratera za koji naučnici sumnjaju da je sadržavao mikrobiološki život prije milijardi godina.

Uzorci prikupljeni vozilom sa šest kotača, spremnim za transport na Zemlju radi daljnjih istraživanja, pokazuju da je kamenje sa četiri lokacije u krateru Jezero, nazvanom po istoimenom mjestu u Bosni i Hercegovini, magmatsko, tj. hlađenje rastopljenog materijala.

Mars je davno bio mokar i topao

Stene takođe pokazuju promene usled izlaganja vodi, što je još jedan pokazatelj da je Mars davno bio topao i mokar.

Naučnici vjeruju da bi kamenje, nastalo prije otprilike 3,5 milijardi godina, moglo biti sedimentno, formirano kao mulj i pijesak na dnu jezera.

“Zapravo, nismo pronašli nikakve dokaze o sedimentnim stijenama gdje je rover istraživao dno kratera, uprkos činjenici da znamo da je krater nekada imao jezero i da je sediment morao biti taložen. Te sedimentne naslage su morale erodirati”, rekao je geohemičar Kenneth Farley, vodeći autor jedne od četiri studije objavljene u časopisima Science and Science Advances koje opisuju geologiju kratera.

Vjeruje se da je krater nekada bio bogat vodom i dom mikrobnog života

Perseverance je na Mars stigao u februaru 2021. godine i od tada neprekidno radi u krateru Jezero, istražujući da li je Zemljin susjed nekada imao uslove za život.

Rover prikuplja uzorke stijena, veličine školske krede, u male cijevi koje će pokupiti druga svemirska letjelica 2033. godine i vratiti na Zemlju radi daljeg istraživanja.

Krater Jezero je širok 45 kilometara i nalazi se sjeverno od Marsovog ekvatora. Vjeruje se da je ovo područje nekada bilo bogato vodom i riječnom deltom. Naučnici vjeruju da je krater nekada bio dom mikrobnog života.

“Prikupili smo uzorke koji će biti vraćeni na Zemlju i trebali bi pružiti ključne dokaze o tome koje su vrste organizama, ako ih ima, nastanjivale stijene kratera Jezero kada su stupile u interakciju s vodom”, rekao je Yang Liu, NASA-in naučnik i jedan od autora knjige istraživanje.

Naučnici su stvorili vještačke mišje embrije koji su razvili vlastiti mozak i srčano tkivo

Tim istraživača u Velikoj Britaniji i SAD-u je u laboratoriji stvorio vještačke mišje embrije koji su razvili mozak, nervne vrpce i srčano tkivo bez potrebe za rastom oplođenog jajašca ili materice.

Ovo je slično otkriću izraelskog tima, objavljenom ranije ovog mjeseca. Ova otkrića obećavaju revoluciju u razumijevanju jednog od najvećih izazova biologije – kako život nastaje iz nekoliko ćelija, piše Sky News.

Ako se primijeni na ljudske embrije, istraživanje bi moglo pomoći u razumijevanju ljudske plodnosti, razvojnih poremećaja i pružiti novi put za razvoj laboratorijski uzgojenih tkiva ili organa za transplantaciju.

Kako su naučnici napravili sintetičke embrije?

Ali primjena ove tehnike na ljudske embrije pokrenula bi važna etička i pravna pitanja. “Veliko pitanje s kojim se suočavamo u laboratoriji je kako započeti život?” kaže profesorka Magdalena Zernicka-Goetz sa Univerziteta u Kembridžu.

Da bi stvorili sintetičke embrione, naučnici su uzeli tri vrste matičnih ćelija iz mišjih embriona koji bi inače formirali sva tkiva potrebna u rastućem embrionu.

Zatim su ćelije prebacili u veštački medij za rast, odnosno u laboratorijske tikvice sa hranljivim materijama, a matične ćelije su nastavile da spontano stvaraju embrione. Profesor Zernicka-Goetz kaže da se ovi kultivisani embrioni ne razlikuju mnogo od prirodnih embriona.

Embrioni su se razvijali samo osam i po dana, što je otprilike polovina normalnog perioda gestacije miša. Ova tehnika bi i dalje trebala biti izuzetno važna kao način proizvodnje ranih embrija pomoću kojih će se proučavati rani razvoj, bez potrebe za eksperimentalnim životinjama.

Tim trenutno aktivno radi na modelu ljudskog embrija, ali ističu da je to još daleko. Postoje značajne razlike između ranog razvoja miševa i ranog ljudskog razvoja. Naučnici kažu da bi sintetički ljudski embrion mogao biti veliki napredak u proučavanju plodnosti i uobičajenih razvojnih poremećaja.

Ljudski embrioni

Zalihe doniranih ljudskih embrija su oskudne i često lošeg kvaliteta, tako da bi laboratorijski uzgojen “model” embrion mogao pomoći u odgovoru na mnoga pitanja.

Tim predlaže sintetičke embrione koji repliciraju samo jedan element ranog ljudskog embriona, kao što je srce ili tkivo koje formira placentu tokom implantacije. Neuspješna implantacija je glavni razlog neuspjeha umjetne oplodnje.

Sintetički ljudski embriji takođe mogu biti način za stvaranje novih tkiva ili organa za “regenerativnu” medicinu. Ako su izvedena iz vlastitih matičnih ćelija pacijenta, takva tkiva bi mogla biti savršena za primatelja. Međutim, razvoj sintetičkih ljudskih embrija bi, barem u Velikoj Britaniji, zahtijevao promjenu postojećeg zakona koji ne pokriva uzgoj embrija iz matičnih ćelija.

Britanski zakon također sprječava uzgoj ljudskih embriona u laboratoriji duže od 14 dana. Ovo je ranije nego što se dogodi većina važnih razvojnih procesa koji se vide u ovim mišjim embrionima.

“Rezultat najavljuje da će se u budućnosti slični eksperimenti provoditi s ljudskim ćelijama i da će u nekom trenutku dati slične rezultate. Ovo bi trebalo potaknuti razmatranje etičkog i društvenog utjecaja ovih eksperimenata”, kaže profesor Alfonso Martinez Arias sa Univerziteta Pompeu Fabra u Barseloni, koji nije bio povezan sa istraživanjem, piše Sky News.

Pokazati više
escort mersin - izmir escort