NajnovijeSvijet

Balkan gubi nadu u napredak ka članstvu EU-a

Na Kosovu, gde se od 2010. godine očekivalo da putuje bez viza u zemlje Evropske unije, vlasnik restorana postavio je kopiju Ajfelovog tornja, pogled u kome mogu da uživaju njegovi gosti.

„Izgradili smo ga kao oblik utehe za ljude koji ne mogu da odu u Pariz“, rekao je Bljerim Bisljimi, vlasnik restorana „Kod broda/Te Anija“ u Janjevu, selu pretežno naseljenom Hrvatima u opštini Ljipljan, nedaleko od glavnog grada.

Ovo odražava šire maltretiranje širom Balkana u pogledu izgleda njegovih šest članica – Albanije, Bosne, Kosova, Crne Gore, sjeverne Makedonije i Srbije – da se ikada pridruže Evropskoj uniji.

Nedostatak napretka na evropskom putu za 6 zemalja Zapadnog Balkana: Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, Kosovo, Crnu Goru, Severnu Makedoniju i Srbiju – iu tom smislu, uključujući nedostatak vizne liberalizacije za Kosovo, doveo je do osjećaja razočaranja.

Taj osećaj je dostigao toliki nivo da su lideri Albanije i Srbije i Severne Makedonije na glas razmišljali da možda i ne prisustvuju samitu EU u četvrtak 23 u Briselu kada se očekuje zeleno svetlo na marginama Saveta Evrope za viznu liberalizaciju Kosova i kandidatski status ratom zahvaćene Ukrajine i Moldavije koja je u stanju pojačanog opreza zbog incidenata u susjednom Pridnestovlju.

Međutim premijer Albanije Edi Rama, predsednik Srbije Aleksandar Vučić i premijer Sjeverne Makedonije Kočvski su u sredu su potvrdili da će otići.

„Učestvovaćemo na sastanku Saveta EU. Neće biti mnogo toga za slušati”, napisao je Rama na Tviteru.

U Srbiji, najvećoj zemlji Zapadnog Balkana, entuzijazam za članstvo u EU je opao do te mere da je sada 44 odsto ljudi protiv članstva i samo 35 odsto za, a ostali nisu sigurni, na osnovu ankete napravljenih od strane Ipsos-a u aprilu.

Nacrt izjave koji je vidio Reuters pokazuje da će lideri EU ponovo obećati “punu i jasnu posvećenost izgledima EU za članstvo u EU”.

Međutim, brz napredak Ukrajine ka formalnom statusu kandidata, koji će biti dogovoren u četvrtak, samo je povećao osjećaj izostavljenosti, kažu balkanske države, iako su sve osim Bosne i Kosova kandidati za članstvo u EU.

„Severna Makedonija i Albanija imaju puno pravo da budu razočarane“, rekla je Zvezdana Kovač iz Evropskog pokreta u Srbiji, neprofitne organizacije koja se zalaže za članstvo Srbije u EU. Ona se osvrnula na stagnaciju pregovaračkog procesa Albanije i Sjeverne Makedonije za članstvo u EU.

Članica EU Bugarska blokirala je početak pregovora o članstvu sa Severnom Makedonijom 2020. zbog spora oko istorije i jezika.

EU službeno povezuje napredak Albanije sa napretkom Sjeverne Makedonije, koja je pristala riješiti višedecenijski spor s Grčkom oko njenog imena kako bi utrla put za EU.

Sjeverna Makedonija i Albanija ranije su morale čekati zeleno svjetlo Francuske u pogledu demokratije i borbe protiv korupcije.

Diplomate EU ne očekuju napredak na samitu u četvrtak.

Više uslova?

Dodeljivanje statusa kandidata Ukrajini i Moldaviji bez značajnog napretka za Balkan takođe šalje lošu poruku regionu, kaže Kovač.

Otkako je Rusija nastavila invaziju na Ukrajinu 24. februara, kancelar Savezne Njemačke Olaf Scholz, predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen i predsjednik Saveta Evrope Charles Michel su svi posjetili regiju, potvrdivši svoju podršku, ali nisu poduzeli konkretne korake.

Dok sa Kosova iz NVO sektora Arton Demhasaj rekao je da EU nema jasne politike proširenja prema Zapadnom Balkanu.

„Ako se zemlje koje teže pridruživanju EU budu suočile sa kašnjenjima, onda će preorijentisati svoju politiku i tada će doći do povećanog uticaja Rusije i Kine na Zapadnom Balkanu“, kaže Demhasaj.

Za razliku od uspjeha proširenja EU sa istoka, koje je dovelo do transformacije bivših država istočnog bloka kao što je Poljska, pristup EU sada nudi vrlo malu nagradu i mnogi uslovi moraju biti ispunjeni, kažu balkanski zvaničnici.

Neke vlade EU, posebno Francuska, Nizozemska i Danska, strahuju od sukoba zemalja članica oko migracije sa Balkana, zbog čega žele da pojačaju reforme.

„Mnoge vlade EU misle da možemo nastaviti da postavljamo nove zahtjeve balkanskim državama i kažemo im da se vrate nakon što to učinite. Ali to ne funkcioniše tako, u jednom trenutku će odustati”, rekao je visoki zvaničnik EU uključen u razgovore.

Pokazati više
escort mersin - izmir escort