NajnovijeStavovi

Prečišćavanje otpadnih voda treba da bude prioritet oba nivoa vlasti

Kontaminirana voda predstavlja rizik za zdravlje ljudi i funkcionisanje ekosistema. Nekontrolisana ispuštanja iste mogu dovesti do kontaminacije izvora pitke vode, njihovog preopterećenja organskim materijama i akumulacije teških metala. Nekontrolisano ispuštanje otpadnih voda ne samo da stvara probleme u kontaminaciji vode za piće i direktno utiče na naše zdravlje, već utiče i na osiromašenje raznovrsnosti flore i faune u ovim rekama.

Analizirajući teritoriju Kosova, na prvi pogled se čini da smo bogati rekama, a u stvari Kosovo ima malo vode, mnogo manje od svih svojih suseda. Kosovo takođe ima najniži nivo razvoja i očuvanja vodnih resursa, njihovo stanje je jadno iako su uložena ulaganja u njegovo poboljšanje. Prema izveštaju Svetske banke, više od 250 miliona evra je uloženo u sektor vodoprivrede Kosova od 1999. godine, uglavnom iz fondova stranih ambasada i međunarodnih finansijskih institucija. Međutim, od 2009. godine povećali smo doprinose lokalnih i centralnih institucija, kao i regionalnih vodovodnih kompanija. (Link)

Problemi vodosnabdevanja na Kosovu nisu povezani samo sa vodosnabdevanjem i pristupom, već i sa pristupom bezbednoj vodi. Istraživanje više indikatora UNICEF-a i Kosovske agencije za statistiku pokazuje da iako u malom procentu, u pojedinim slučajevima postoji prisustvo bakterije Escherichia coli u vodi za piće koju koriste građani Kosova.

Rezolucija Generalne skupštine UN-a 64/292 prepoznala je snabdijevanje čistom vodom kao ljudsko i suštinsko pravo na ostvarivanje svih ljudskih prava. Takođe se navodi da države imaju primarnu odgovornost da obezbede punu realizaciju svih ovih prava.

Glavne ljudske aktivnosti koje se smatraju izvorima zagađenja vode su: eksploatacija peska i šljunka, odlaganje otpada, goriva i hemikalija iz mazivih sredstava vodnog saobraćaja, ispiranje zemljišta, poljoprivredne aktivnosti i na kraju, ali ne i najmanje važno, su urbane i industrijska otpadna voda se ispušta u rijeku neprečišćena.

Jedan od najboljih vidova do sada za zaustavljanje zagađenja rijeka je izgradnja postrojenja za prečišćavanje vode. Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda imaju kapacitet prerade od hiljade kubnih metara vode dnevno. Ovom modernom tehnologijom otpadne vode se pretvaraju u čistu vodu do 97%.

Prema izvještaju Regulatornog tijela za vodne usluge (Link) koji pored usluge vodosnabdijevanja pružaju i uslugu odvodnje otpadnih voda.Rečeno je da je u 2020. godini ovu uslugu pružalo oko 65% stanovništva iu odnosu na prethodnu 2019. godinu ostala je na istoj poziciji. .

Investicije u pristojan kanalizacioni sistem i postrojenja smatraju se veoma važnim za životnu sredinu i mesta gde ova voda teče. Stoga, da bismo osigurali kvalitet naših vodnih resursa, ne samo da moramo pratiti i kontrolirati ih od ispuštanja zagađujućih tvari, već i početi sa tretmanom ovih zagađenih voda.

Izveštaj KDI (Link) navodi da je do danas na Kosovu manje od 1% otpadnih voda se tretira. Takođe se navodi da su tokom 2017-2019 godine, javne institucije Kosova ugovorile 326 projekata za izgradnju kanalizacije, koja se uliva u sve reke Kosova. Dok su, uprkos finansijskim sredstvima koja su bila na raspolaganju, institucije ugovorile samo 8 projekata za izgradnju postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda (ili samo 7% planiranih projekata), svi u novčanoj vrijednosti od blizu 43 miliona eura. Takođe se navodi da zakon o proceni uticaja na životnu sredinu ne predviđa odredbe koje zahtevaju takve procene kapitalnih ulaganja u kanalizacione mreže, uprkos činjenici da su one glavni zagađivači naših reka.

Tretman gradskih voda u zemlji je veoma nizak. Trenutno se kao postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda većih dimenzija nalazi u Srbici i neka mala postrojenja na lokalnom nivou. Prošle godine je u Prizrenu svečano otvorena još jedna fabrika, koja je u prvoj fazi počela sa radom za 50.000 stanovnika, pokrivajući tako samo 35% grada.

Na inauguraciji ovog projekta, premijer Republike Kosovo, Aljbin Kurti je upozorio da se do početka naredne godine očekuje puštanje u rad postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Peći i Đakovici, sa kojima bi stopa prečišćavanja dostigla oko 9% stanovništva. Očekuje se da će do kraja 2025. godine ova cifra dostići oko 50% stanovništva, uglavnom u velikim urbanim centrima, dodajući Prištinu, Obilić i Kosovo Polje, Gnjilane, Uroševac i Mitrovicu.

U izveštaju „Izgledi bezbednosti voda Kosova“ (Link) se navodi da su svi veći rečni slivovi u našoj zemlji poznati i prijavljeni kao umjereno ili jako zagađeno. Drini i Bardhë je najzdravija reka jer ima manji pritisak i veći protok vode, ali ova reka je takođe jako zagađena nizvodno industrijskim i urbanim otpadnim vodama, ali i poljoprivrednim nitratima i fosfatima.

Za smanjenje zagađenja u ovoj reci, zamenik gradonačelnika Prizrena, g. Kujtim Gashi, tokom poslednje konferencije koju je organizovala EC Ma Ndryshe, naglasio je da je u planovima opštine za naredne godine proširenje projekta postrojenja za otpadne vode, uključujući i naselja iz kojih otpadne vode otiču u njega.

U 2019. godini u ovoj rijeci je stradala značajna količina ribe i stoke zbog kontaminacije od zagađenja.

Agenda za održivi razvoj do 2030. u cilju broj 6 (Link) također uključuje kao svoje podciljeve poboljšanje kvaliteta vode smanjenjem zagađenja, eliminacijom odlaganja i minimiziranjem emisije opasnih hemikalija i materijala, prepolovivši procenat neprečišćenih otpadnih voda i značajno povećavši recikliranje i ponovnu upotrebu na globalnom nivou.

Stoga je očigledno povećanje broja ovih postrojenja i njihova brža realizacija više nego neophodno, ali istovremeno treba povećati broj terenskih pregleda kako bi se spriječila kontaminacija ovih rijeka.

Prevencija zagađenja i informisanje građana o šteti koju nanose sebi i prirodi ostaju najveći izazovi. Dakle, s obzirom na uticaj ljudskog faktora na zagađenje voda, pored centralnog i lokalnog nivoa treba dati veći prioritet ovim investicijama i omogućiti realizaciju svih projekata postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, istovremeno svako od nas treba da bude više u volite prirodu i vodite računa o ovim vodnim resursima koje imamo./Kosova.info

Pokazati više

Leave a Reply

Your email address will not be published.

escort mersin - izmir escort